'Eğitici kol çalışması' demek okullarda ders saatleri dışında, eğitim etkinliklerinden belli bir bölümün gerçekleşebilmesi için ortak ilgileri bulunan istekli öğrencilerin katıldığı ve rehber öğretmen gözetimi altında doğrudan doğruya öğrencilerce yürütülen çalışma. Bu tanım Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2140 sayılı Tebliğler dergisindeki İlkokul,Ortaokul,Lise ve Dengi Okullar Eğitici Çalışmalar Yönetmeliği’nde geçiyor. Ancak yürürlükte olan bu mu ? Ona bakalım.
Tanım da ders saatleri dışında diyor benim ilkokul okuduğum dönemde bunun için öğlen araları kullanılırdı. Her hafta çarşamba öğlen araları toplanılırdı. Şimdi görüştüğüm okullarda ise ayda bir, ya ders çıkışlarında ya da dersin belli bir bölümünde okulda o kolda görev alan herkes toplanıyor.
Belli bir zaman dilimi ayrılmadığı için bu sürenin miktarı rehber öğretmenin ilgisine ve de zamanı olup olmamasına bağlı.

Yönetmelik her kolun haftada bir kez toplanması gerektiğini haftalık ders programında eğitici kol çalışmalarına ayrılan süre, bütün öğrenciler için aynı saatte rastlatılması gerektiğini belirtiyor. Ancak eğitim-öğretim dönemi içinde belli bir saat belirtmiyor.

Bir ikinci sorun bütün okullarda maalesef sınıf içi demokrasinin tam işlememesi öğrencilerin ilgi alanlarına göre ve oy çoğunluğu ile istedikleri kol çalışmalarına katılamamaları. Kol üyeleri seçilirken
(sınıf başkanlık seçimleri hariç) genelde öğretmenin görevlendirmesi yoluyla oluyor. Çocuklar istedikler belki de başarılı olabilecekleri kolda görev almadıkları için verimli olamıyorlar. Halbuki yönetmelik hem kol üyeleri seçiminde hem de kol çalışmaları sırasındaki görevlendirmenin açık oylama ile yapılmasını ve herkesin mutlaka bir kola üye olmasını belirtiyor. Mümkünse toplantıların ayrı zamanda yapılması isteyen öğrencilerin diğer kollardaki faaliyetlere katılması sağlanmalı.

Üçüncü sorun kol faaliyetlerin yalnızca raporlarda kağıtta kalması, etkinliklerin öğretici ve yaratıcı yönünün olmaması eğitsel kolun amaçları olan kendilerini anlayabilme; yeteneklerini geliştirebilme
ve toplum yararına kullanabilme, ferdi girişimde bulunup bunu başarı ile sürdürebilme, boş zamanlarını yararlı bir şekilde değerlendirebilme, kendi görüşlerini başkalarına etkili bir şekilde anlatabilme gibi amaçlar yerine getirilemiyor.
Dördüncü olarak; okul yönetimi ve rehber öğretmenler eğitsel kol çalışmalarını bir örgütün bir sistemin çalışması olarak görmedikler için öğrenciler kendi görüşlerini başkalarına etkili bir şekilde
anlatabilme, farklı görüş, anlayış ve çalışmaları hoşgörü ile karşılayabilme, sosyal ilişkilerinde anlayışla, saygılı ve ölçülü olabilme, grupça verilen görevleri tamamlamak için istekli çalışabilme ve gruba karşı sorumluluk duyabilme, ferdi olarak veya gruplar halinde çevresindeki sorunlarla ilgilenebilme, bunları çözücü nitelikteki projeler geliştirebilme ve yürütebilme, davranışlarını kazanamamaktırlar. Sadece kollarının isimlerini öğrenmekle kalıyorlar.
Tüm bu sorunların çözümü için eğitsel kol çalışmaları dersinin öğretmen okullarında seçmeli ders olarak okutulmasından vazgeçilip zorunlu hale getirilmesi ile işe başlanabilir. Demokrasi öğretimi ve kişi hakları konulu dersler müfredata konulabilir. MEB’ lığınca diğer dersler gibi ders saati ayrılabilir. Okullara birtakım yaptırımlar uygulanabilir.
Saygılarımla

Şenay ÖZTÜRK 983368 3/A senayozturk2000@yahoo.com

Sene başında eğitici kol çalışmaları tüzükleri hazırlanır,
Amaçlar belirlenir,
Görev dağılımı yapılır,
Yapılacak çalışmalar aylara bölünür
Her ay kolda görevli olan öğretmenler belirlenen saat ve günde toplantı yaparlar,
Yapılacak çalışmaların listesi hazırlanır,yeterli olmayan çalışmalar diğer aylara bölünür,
Her sınıfta demokratik seçimler yapılır,her çocuk görev alır.

İlk gittiğimiz okul DERME İLKÖĞRETİM OKULU idi. Kısa süreliğine ilkokul 3. sınıfların dersine girdik ve öğrencilerle bu konu hakkında konuştuk. Mesela,başkanı seçerken temsili bir seçim yapmışlar. Karton kutuyu seçim sandığı olarak kullanmışlar. Herkes istediği öğrencinin ismini
gizli olarak sandığa atmış ve tabii en çok oy olan öğrenci başkan olmuş. Ayrıca diğer kollarda öğrencilerin özelliklerine uygun olarak dağıtılmış.
İkinci olarak Sürgü'de (okulun ismini bilmiyorum)görev yapan bir öğretmenle görüştük. Ondan edindiğimiz bilgilerde şöyle;
EĞİTİCİ KOL ÇALIŞMALARININ FAYDALARI
1. Okulda yapılan ders dışı etkinlikler, öğrencilerin gelişmelerini sağlamak ve davranışlarında istenilen yönde değişiklikler meydana getirmek üzere planlanır ve yapılır.
2. Ders dışı etkinlikler öğrencilerin ilgi ve eğitsel gereksinimlerini karşılayarak kişilerin gelişmesine yardım eder.
3. Öğrencide sorumluluk duygusunu geliştirir.
4. Demokratik yaşama uyumu kolaylaştırır.
AMAÇ VE İLKELERİ
İlköğretim kurumları yönetmeliğinin 11. maddesinde ,eğitici çalışmaların zorunlu olduğu, İlkokul, Ortaokul, Lise ve Dengi okullar Eğitici Çalışmalar yönetmeliğine göre yürütüleceği belirtilmiştir. Bu yönetmelik 2140 sayılı Tebliğler Dergisinde yayınlanmıştır. Bu yönetmeliğe göre eğitici çalışmaların amaçları öğrencilere;
1. Kendilerini anlayabilme,yeteneklerini geliştirebilme ve toplum yararına kullanabilme
2. Planlı çalışma alışkanlığı kazanabilme,
3. Yeni durum ve ortamlar uyum sağlayabilme,
4.Kendine ve başkalarına güvenebilme,
5. Boş zamanlarını yararlı bir biçimde değerlendirebilme,
6. Başkalarını istek ve dikkatle dinleyebilme,
7. Kendi görüşlerini başkalarına etkili bir biçimde anlatabilme
8. Farklı görüşleri hoşgörüyle karşılayabilme,
9. Sosyal ilişkilerde anlayışlı,saygılı ve ölçülü olabilme,
10. Grupça verilen görevleri tamamlamak için istekli çalışabilme ve gruba karşı sorumluluk duyabilme,
11.Ferdi olarak veya gruplar halinde,çevresindeki sorunlarla ilgilenebilme,bunları çözücü nitelikteki projeler geliştirebilme ve yürütebilme davranışlarını kazanmada katkıda bulunmaktadır,demektir.
Amaçlar incelendiğinde,Türk Milli Eğitiminin amaçları ile ilköğretimin amaçlarının çok yakın olduğunu görürüz. Fakat bu amaçların eğitici çalışmalar ile öğrencilere pek fazla kazanıldığını söyleyemeyiz. Uygulamada birtakım zorluklar ile karşılaşılmaktadır. Bunların başında maddi olanaksızlar ve bazı eğitici kolların uygulanmasındaki zorluklar gelmektedir. Ayrıca, bazı okullarımızın ikili eğitim-öğretim yapması,fiziki şartların yeterli olmaması ve mevzuattaki çelişkilerdir.
Mevzuattaki çelişkiler ;eğitici çalışmaların 9.maddesi eğitici çalışmaların planlanıp,düzenlenmesi ve yürütülmesi için belli bir süre ayrılır. Bu süre öğrencilerin boş vakitlerini kapsayacak ve değerlendirecek şekilde düzenlenir,denir. Yine aynı yönetmeliğin 10.maddesi, haftalık ders saatinde eğitici kol çalışmalarına ayrılan süre,bütün öğrenciler aynı saatte rastlatılır; denmektedir.

Yönetmeliğin bu maddelerine göre,eğitici kol çalışmalarının okullarda uygulanabilmesi için, belli bir sürenin olması,bu sürenin haftalık ders programında yer alması ve bütün öğrenciler için aynı saate rastlatılması gerektiğini açıkça belirtmektedir. Yönetmelikteki bu maddelere karşılık, Talim Terbiye Kurulu'nun 21.04.1986 gün ve 91 sayılı kararı bu maddeler aykırı bir durum ortaya koymaktadır. Adı geçen kararda eğitici çalışmaların ilkokulların 1,2,3. sınıflarında Hayat Bilgisi ,4 ve 5. sınıflarda Sosyal Bilgiler dersinde yapılması emredilmektedir. Bu çalışmalar bağımsız ortaokullarda ve ilköğretimin 2. kademesinde ders dışında yapılmaktadır. Talim Terbiye Kurulu'nun bu kararı ile Eğitici Kol Çalışmaları Yönetmeliğin 9 ve 10. maddeleri çelişmektedir. Bu da uygulamada şu sorunları getirmektedir.
* Talim Terbiye Kurulu ilkokulların 1-5.sınıflarında bu çalışmaların ders içinde yapılması emredilmekte, yönetmelik ders dışında,bütün öğrencilerin katılımıyla çalışmaları yürütün demektedir.
* İlköğretim okullarında bu durum daha da karmaşık bir durum almaktadır. İlköğretim okullarının 1-5. sınıflarında yönetmelik,6,7,8. sınıflarla birlikte bu çalışmayı yapmayı emretmektedir. Talim Terbiye
Kurulu kararı,ilköğretim okulunun 1-5. sınıflarında ders içinde yap,6,7,8. sınıflarda eğitici kol çalışmalarını ders dışında yap demektedir. Yönetmeliğin 9-10. maddelerine aykırı bir durum ortaya
çıkarmaktadır.
Bu karışıklıklar sonucu eğitici çalışmalar her okulda değişik uygulamayla yapılmaya çalışmakta bunun sonucunda yöneticiler zor durumda bırakılmakta,çalışmalar göstermelik olmakta,amacına ulaşmamakta, öğrenci ve yöneticilerin ilgili birimlerine karşı güvenleri azalmaktadır. Bu olumsuz
durumların ortadan kaldırılması çok önemli olan eğitim kol çalışmalarının amaçlarına ulaşabilmek için yetkililerde acilen;

a) İlkokulların ve orta okulların haftalık ders programında,eğitici çalışmalar yönetmenliğinin 9. ve 10. maddeleri gereği bu çalışmalar için belli bir saat;
b) Bu saatin bütün öğrencilerin katılmaları için aynı zamana rastlaması için düzenleme yapılması gerekmektedir.
Böyle bir düzenleme yapılırsa öğretmen ve yöneticiler, öğrencilere yukarıdaki amaçlara ulaştırabilmek için bu çalışmaları yapabilirler.
SAYGILARIMLA
Hazırlayanlar: ÇİĞDEM KILINÇ---- SERPİL YUMRUTEPE cilekgirl@mynet.com

Bu odevi yapmak icin sinif arkadasim Gülcan ile birlikte Barbaros ilkogretim okuluna gittik. Okulda 5/C sinifi,sinif ogretmeni Şükran Menevşeoğlu ile gorustuk. Bu gorusmemizde sunlari ogrendik:
Egitsel kol calismalarina yeterince zaman ayirilmadigini,bunun nedenlerini ise soyle siraladi;
1)Ogrenciler gunde 6 saat ders goruyor, zaten bu derslerde yoruluyor,

2)Calisma ortami icin uygun mekan yok.Yani fiziksel yetersizlikler az,
3)Ogretmenlerin zamani sınırlı,
4) Okulu ekonomik durumu kotu,
5)Devreler arasi uyumsuzluklar yasanmakta,
6)Egitsel kol calismarinda kullanilack arac-gerec yetersiz,
7)Ogretmenler anlamadigi kollara rehber ogretmen olarak verilmektedir.
Bunun yaninda Şükran ogretmen gecen yil Saglik ve Temizlik kolunun rehber ogretmeni iken, bu yil Musamere ve Temsil kolunun rehber ogretmeni olarak secilmistir.Bu ne kadar faydali olur oda tartisilir kanımca.
Ogrencileri kollara secerken demokratik bir sekilde secmektedir.Her kola siniflardan iki ogrenci secilir. Herhangi bir kola secilmek isteyen ogrencilerin isimleri tahtaya yazilir.Oylama yapilir en cok oyu alan iki ogrenci kola secilir.Her siniftan ogrencilerin gelmesiyle genel kurul toplanir. Rehber ogretmenin baskanliginda bir Yonetim Kurulu birde Denetleme Kurulu secilir. Yonetim kurulu su uyelerden olusur;Baskan,Baskan Yardimcisi,Genel sekreter,Sayman ve 2 uyeden olusur.
Denetleme Kurulu ise;2 asil 2 de yedek uyeden olusur. Okulda faaliyet gosteren Egitsel kollar ise 1)Saglik ve Temizlik kolu 2)Kitaplik kolu 3)Gezi,inceleme ve Haberlesme kolu 4)Musamere ve Temsil kolu 5)Sosyal Dayanisma ve Yardimlasma kolu 6)Hava Gozlem kolu 7)Beslenme kolu 8)Kizilay kolu 9)Hayvan Koruma Kolu 10)Ders Araclarini Koruma kolu 11)Trafik kolu 12)Agaclik kolu 13)Yangin kolu(Sivil Savunma kolu) 14)Spor kolu 15)Muzik kolu 16)Resim kolu 17)Bahce isleri ve izcilik kolu vs.

Sukran Ogretmen bu egitsel kollarin bazilarinin cok aktif bir sekilde calisirken; bazilarinin ise sadece isimle yetindigini soylemektedir.Yani cok pasif kaldigini ve herhangi bir etkinlik yapmamaktadir. Ornek olarak Agaclik kolu cok pasif kalmaktadir.Nedeni ise okulun her tarafi betondur.Agac dikecek alan yoktur.Bunun yaninda ise Sosyal Dayanisma kolu ise iyi calismakta.Yardima muhtac coculara
para toplamakta ve onlara yardim etmektedir.
Egitsel kollarin kisaca yonetmeligi ise soyle:
1.Bolum=Genel Hukumler
2.Bolum=Egitici kolun kurulusu
3.Bolum=Egitici kol Baskaninin Gorevleri
Baskan Yardimcisinin Gorevleri
Sekreterin Gorevleri
Saymanin Gorevleri
Egitici kolun calisma alani
Egitici kolun sorumlu oldugu Kisi ve Kurumlar
Bolumlerinden olustunu soyledi.
Son olarak Egitsel kol calismalarinin etkin bir sekilde uygulanmasi icin onerilerini soyle siraladi:
1)Ogretmenin zamaninin musait olmasi gerekir,
2)Okulun fiziksel yeterliliklere sahip olmalidir.
3)Okul; Egitsel kol calismarinda kullanilaca k arac,gerec ve materyale sahip olmali.
4)Okulun ekonomik durumunun iyi olmasi gerekir.
5)Ogretmenler yetenek ve ilgilerine gore egitsel kollara rehber ogretmen olarak verilmelidir.
6)Ogretmenin kendisi azimli,caliskan ve Ogrencilere bir seyler vermekten zevk almalidir.Boyle bir ogretmen sartlar nekadar olumsuz olsada ogrencilere birseyler verir ve egitsel kol derslerinde oturmaz.
Onerilerini siraladiktan sonra gorusmemiz bitti.
Ne mutlu O ogretmene ki! Gorevini hakkiyla yerine getirip,ogrencisine faydali olana...
Sevgi ve saygilarimla
Serkan Cebeci 3/C -0499385 serkancebeci25@mynet.com

Bizim gittigimiz okul egitici kol çalismalarina karsi ilgisizdi. Egitici kol çalismalarini ders disi sosyal faaliyet oldugunu bazen kendi aralarinda toplantilar yaptiklarini söylediler.
Egitici kollara üyeler ögrencinin kendi istegine göre seçiliyor. Ögrencinin yetenegine fiziksel uygunluguna bakilmiyor.Bazi kollara ögrenciden çok talep olunca rasgele yerlestiriliyorlar. böylelikle her kola esit sayida ögrenci verilmis oluyor.Bu da egitici kol çalismalarini zevkli bir ugras yerine
yapilmasi gereken bir görev haline getiriyor.
Egitici kol calismalarinin faliyetlerini engelleyen unsurlar.
Bu faliyetler için ders saatinin ayarlanmamasi. Zamanin kisitli olmasi.
Okullardaki maddi yetersizlik.
okulun fiziki yapisinin uygun olmamasi.
ögretmenlerin bu konuda ilgisiz olmasi.
Bu durumu düzeltmek için ögretmenler bu konuda daha bilinçli hale getirilebilir.Bu faliyet ögrencilerin zevk alabilecigi faliyetler haline getirilebilir.
Elif Mumlu
sinif ögretmenligi 3/C e0499378@stu.inonu.edu.tr

 EĞİTSEL KOLLAR VE UYGULANMASINDA KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER

Eğitsel kollar okulda demokrasiyi uygulamak için yani çocuklara demokrasi kavramını öğretmek için kullanılır. Eğitsel kollar çocukların ilgi ve yetenekleri doğrultusunda,çocuklara paylaştırılır.Bu ilgi ve yeteneklere göre kollar dağıtılır.
demokratik yolla(gizli oyla) seçim yapılır.Her kolun en az iki rehber öğretmeni olması gerekir.Bu rehber öğretmenler kol çalışmalarının yürütülmesi ile ilgilenir.
Kol çalışmalarında ilk önce yöneticiler belirlenir.Bir yönetici kurul seçilir.Bu kurulda bir başkan,bir sekreter ve bir de sayman yer alır.Ayrıca birde denetleme kurulu seçilir.İki asıl ve iki yedek üyeden oluşur.Bunlarda yine demokratik bir
seçimle belirlenir.Ayda en az bir kere toplantı yapılması gerekir.Toplantı sonucunda tespit edilen sorunlara çözüm aranır. (Neler yaparsak öğrencilere daha faydalı olabiliriz?)
Yapılacak çalışmalar aylara bölünür. Eğitim-öğretim süreci içerisinde her ay bir çalışma yapılır. Öğrencilere o kolla ilgili bazı görevler verilir. O ay içerisinde kola düşen görevler yapılır,yapılamayan çalışmalar ise sebepleriyle açiklanır. Çalışmaların sonunda bir rapor hazırlanır. Bu çalışma raporunun bir örneği ilgili idareciye verilir.
Veliler bu kol faaliyetlerine direk olmasa da dolaylı yollardan maddi olarak katılmış olurlar.
En çok faal olan kollar,daha doğrusu okulda uygulanması zorunlu olan kollar; Kızılay,Sivil Savunma,Sağlık ve Temizlik, Kitaplık, Kütüphanecilik kollarıdır. Bu kolların her okulda bulunması gerekir.
Bir çok eğitici kol var fakat bunların hepsini okullarda uygulamak mümkün değildir. Kurulması zorunlu olan kollar bile yeterince uygulanamamaktadır.
Eğitsel kolların uygulanmasında karşılaşılan güçlüklerin başında zaman ve zemin sorunu gelmektedir. Çocuklar açısından zaman yetersiz olduğu için yeterince uygulanamıyor. İkincisi bu kol çalışmalarının yapılması için özel salonların bulunmaması nedeniyle yeterince,istenildiği gibi uygulanamıyor.
Kızılay,Sivil Savunma,Sağlık ve Temizlik ve Sosyal Dayanışma kolları okulda her gün faal olarak çalışan kollar arasındadır. Mesela; Eğitsel kollar arasında Bahçeyi Güzelleştirme kolu diye bir kol var. Fakat bazı okullarda bahçe var ama toprak olmaması nedeniyle birşeyler ekilemiyor,dikilemiyor. Dolayısıyla bu kol okulda pek bir işlev görmüyor.

Saygılarımla
Belgin Yıldız e0499375@stu.inonu.edu.tr

 Konu : Eğitsel kol çalışmalarının uygulanmasında ortaya çıkan sorunlar nelerdir?Öğretmenlerin b u konudaki önerileri nelerdir
Eğitsel kol çalışmalarının uygulanmasında ortaya çıkan sorunlar şunlardır.
Öğrencilerin okulda yorulması ve bundan dolayı etkinliklere katılamaması. Çalışma ortamının okulda yeteri kadar sağlanamaması. Eğitsel kol çalışmalarında yeteri kadar materyal bulunmaması. Öğretmenlerin yeteneklerine göre istediği kolu seçememesi. Öğrencilerin demokratik yolla seçilmemesi. Yeteri kadar toplantı yapılmaması. Öğrencilerin birbirlerini iyi tanımamalarından dolayı birlik sağlanamaması. Öğretmenlerin bu konudaki önerileri:

Ders saatlerinden belli bir zaman ayrılması. Çalışma ortamının daha sağlıklı hale getirilmesi. Gerekli araç gereçlerin sağlanması. Öğrenciye toplantılarda iyi bilgi verilmeli .Öğrencilere görev dağılımı yaparak işbirliği içinde çalışmalarının sağlanması. Belli faaliyetlerde bulunarak öğrenciye eğitsel kol sevdirilmeli .Öğrenci sayısı azaltılmalıdır. Öğretmenlerin istediği kolu seçmelerinin sağlanmasıdır.
Hocam ödevi geciktirdiğim için özür dilerim.
SERKAN YURUL SINIF ÖĞRETMENLİĞİ 3/B 0499301 messv@mynet.com

Canan Sirkeci "Sendikal çalışmalarla eğitsel kol çalışmaları arasındaki benzerlikler ve farklılıkları" araştırmış.

Eğitsel Kollar yapı ve işleyiş bakımından sendikalara benzerlik gösterirler.

YAPI BAKIMINDAN:Eğitsel Kollar yapı bakımından sendikalara benzerler. Sendikalar birer demokratik kitle örgütüdür. demokratik kitle örgütlerinin yapıları şöyledir: Bu örgütlerin en yüksek yetkili organları genel kurullarıdır. Genel kurullardan sonra genel kurulca seçilen yönetim kurulları ve disiplin kurulları yapılarında yer almaktadır. Ancak bunların en önemlisi demokratik kitle örgütlerinin genel kurullarını oluşturacak üyelerinin olması gerekmektedir.

Bir demokratik kitle örgütünde olması gereken bu organlar okullarda kurulan ve çalıştırılan eğitsel kollarda da olmak zorundadır. Zaten eğitsel kolların kurulmasının bir gerekçesi de demokratik yapıları tanıtmaktır.

İŞLEYİŞ BAKIMINDAN:Sendikalar ve demokratik kitle örgütleri,demokratik merkeziyetçilik ilkesi doğrultusunda çalışırlar. Bu ilkeye göre; kararlar,üyelerden gelen öneriler doğrultusunda,yetkili organlar tarafından alınır ve tüm üyelerin katılımıyla hayata geçirilir.

Sendikaların kuruluş amaçları üyelerinin mesleki,özlük,ekonomik ve demokratik geliştirmek ve korumaktır. Faaliyetleri bu amaç doğrultusunda şekillenmektedir. Üyeleri adına toplu sözleşme yapmak,toplu sözleşmelerde üyelerinin haklarını artırmak gerektiğinde bu amaçla grev ve çeşitli demokratik eylemler yapmaktır. Ayrıca üyelerinin daha iyi yaşam koşullarına kavuşmaları için sosyal tesisler açmak,onlara bu amaçla çeşitli olanaklar sunmaktır.

52 99 255 Canan SİRKECİ 3/B canansirkeci@mynet.com